Nieefektywny system finansowania Polaków za granicą, utrudniony dostęp do nauki języka polskiego i polskich mediów - to podstawowe problemy, jakie spotykają rodaków na obczyźnie.

Wstępny rządowy raport w tej sprawie został zaprezentowany w środę sejmowej komisji łączności z Polakami za granicą.

Według doradcy premiera ds. Polonii i Polaków Michała Dworczyka raport, opracowany w ramach prac Międzyresortowego Zespołu ds. Polonii i Polaków za Granicą, jest próbą diagnozy aktualnej sytuacji Polonii i Polaków za granicą.

„Zebrane materiały pokazują, że istnieje wiele ważnych problemów, które wymagają pilnego rozwiązania. Zaprezentowany materiał, po stosownych poprawkach, powinien stać się punktem wyjściowym do opracowania Rządowego Programu Współpracy z Polonią i Polakami za Granicą” - powiedział Dworczyk.

Poinformował, że w 2006 roku na rzecz Polonii łącznie wyasygnowano około 136 mln zł - z Senatu (przeznaczył 52 mln), 7 ministerstw i Kancelarii Prezydenta. „To nie jest skoordynowane i środki wydawane są mało efektywnie” - powiedział Dworczyk.

Posłanka Joanna Fabisiak (PO), wskazała, że po wejściu Polski do Unii Europejskiej, z kraju wyjechało wiele osób, a w krajach, do których się oni udali, nie przybyło polskich konsulatów i szkół.

„Wielu rodaków wyjechało wraz ze swoimi rodzinami. Ich dzieci nie mają gdzie uczyć się języka polskiego i w języku polskim” - powiedziała.

Sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Paweł Kowal (PiS) poinformował, że w najbliższym czasie zostaną otwarte konsulaty m.in. na południu Włoch, Manchesterze (Wlk. Brytania), Salonikach (Grecja). W istniejących już konsulatach zostanie zatrudniona dodatkowa liczba pracowników. W planach jest utworzenie dwóch szkół w Londynie i Dublinie.

Ponadto raport wskazuje, że zmniejsza się liczba Polaków w takich krajach, jak Ukraina, Rosja, Łotwa, Litwa, Białoruś. „Znaczący wzrost liczby naszych rodaków w przeciągu ostatnich 5 lat można zaobserwować w Stanach Zjednoczonych” - podkreślił Dworczyk.

Przewodniczący komisji Stanisław Zadora (LPR) zaproponował, aby to sejmowa komisja opiniowała budżet dla Polonii i Polaków, a nie, jak do tej pory, Senat. Corocznie określa on kierunki działania oraz priorytety finansowania zadań w zakresie opieki nad Polonią i Polakami za granicą.

Według szacunkowych danych Senatu, za granicą żyje 17 mln Polaków. Najliczniejszym skupiskiem emigracji polskiej są Stany Zjednoczone; mieszka tam - jak szacują polskie placówki konsularno- dyplomatyczne - ponad 10 mln Polaków. Ponadto duże ośrodki polonijne znajdują się w Brazylii, Kanadzie, Niemczech i we Francji. Za wschodnią granicą najwięcej Polaków mieszka na Ukrainie (około 1 mln), na Białorusi, w Rosji i na Litwie.